Hürmüz Boğazı’ndaki Çatışmaların Etkileri
İran’daki savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerginlik, yalnızca petrol ve doğal gaz sektörünü değil, aynı zamanda gübre tedarikini de olumsuz etkiliyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, dünya gübre ticaretinin yaklaşık üçte biri bu boğazdan geçiyor. Savaşın başlamasıyla birlikte gübre fiyatları %80 oranında artış gösterdi. Bu durum, çiftçilerin üretim kararlarını zorlaştırırken, gıda arzında ciddi bir daralma riski doğuruyor.
Gübre Arzındaki Kesintiler
Yara International CEO’su Svein Tore Holsether, gübre arzındaki kesintilerin haftada 10 milyar öğüne mal olabileceğini belirtti. Basra Körfezi’ndeki çatışmalar, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatları etkiliyor ve bu durum küresel tarım zincirini tehdit ediyor. Holsether, dünya genelinde yaklaşık 500 bin ton azot bazlı gübre üretiminin durduğunu ve bu durumun bazı ürünlerde verimi %50’ye kadar azaltabileceğini ifade etti.
Gıda Krizi Tehlikesi
Artan fiyatların Avrupa gibi zengin bölgelerde gıda erişimini zorlaştırmadığı, ancak bu durumun küresel ölçekte bir gıda rekabeti yaratabileceği belirtiliyor. Holsether, “Zengin ülkeler gıdayı satın alabilirken, yoksul ülkeler bu yarışta geri kalıyor” diyerek durumu özetliyor. Uzmanlar, savaşın uzaması halinde küresel bir gıda krizinin kaçınılmaz olabileceğine dikkat çekiyor.
Türkiye’deki Fiyat Artışları
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, nisan ayında marketlerde fiyat artışlarının yaşandığını bildirdi. Yeşil soğan, %48.7 ile en çok zamlanan ürün olurken, onu %29.9 ile ıspanak ve %29.2 ile kuru soğan takip etti. Ancak, patlıcan gibi bazı ürünlerde %74.3’e varan fiyat düşüşleri de görüldü.
Gelecekteki Açlık Riski
Uzmanlar, etkilerin kısa vadede market raflarına yansımayacağını, ancak hasat döneminde durumun ağırlaşabileceğini belirtiyor. Dünya Gıda Programı, Orta Doğu’daki krizin 2026 yılına kadar 45 milyon kişiyi akut açlık riski ile karşı karşıya bırakabileceğini öngörüyor. Bu konudaki güncel gelişmeleri takip etmek için haberevreni.com.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.
